Radar Weekbrief · Geneeskunde.ai
Geen aanbesteding, maar een update: zo komt AI deze maand de spreekkamer binnen.
Periode: 19 t/m 25 oktober 2026
Vorige week sloot deze brief af met een vraag die nog open lag: wie betaalt en organiseert de structurele inzet van AI, nu de kennis en de regels er grotendeels al zijn? Deze week geeft de praktijk daar een antwoord op dat niemand had ingepland. Bijna 3.000 Nederlandse huisartsen kregen een AI-huidcheck erbij via een update van hun eigen systeem, zonder dat er iets werd aanbesteed. Epic kondigde intussen aan dat zijn AI-assistenten zelf acties gaan uitvoeren in andere software, met Mayo Clinic en vergelijkbare ziekenhuizen als eerste testterrein. Wie het dossier levert, bepaalt steeds meer wat er aan AI meekomt, en bepaalt dat sneller dan een zorgorganisatie het zelf kan beoordelen. Daarnaast deze week: de datum voor de doorbraakmiddelen staat eindelijk vast, Nederlandse onderzoekers zetten vraagtekens bij wat de AI-verordening wél en niet regelt, een PHP-lek legde vier Brabantse ziekenhuiswebsites plat, en het westnijlvirus laat zien dat Nederland een nieuwe infectieziekte heeft binnengehaald die blijft.
Wat deze week telt
De signalen die nu aandacht, duiding of voorbereiding vragen.
Technologie & AI · ★ Tip van de week
Nu / 1-2 jaar · de keuze voor AI verschuift naar het contract met de leverancier
Na een pilot in Zeeland zit de AI-huidcheck van SkinVision sinds 21 oktober in Medicom, het huisartsinformatiesysteem van PharmaPartners. 2.934 huisartsen in 2.111 praktijken kunnen de dienst nu aanbieden, in theorie bereikbaar voor bijna 8 miljoen inwoners. De huisarts krijgt een risicobeoordeling en foto te zien in zijn eigen dashboard, nog voor het consult begint. Wat de dienst scheelt aan verwijzingen of consulten is onbekend; Erasmus MC bereidt daar onderzoek naar voor, en de veelgenoemde sensitiviteit van 95% is een bedrijfscijfer over de gecombineerde dienst van AI en dermatologische beoordeling samen.
Dezelfde week opende Epic Connectors: zijn AI-assistenten Art, Emmie en Penny kunnen via het Model Context Protocol zelf gegevens ophalen en acties uitvoeren in andere systemen, zoals het indienen van een machtigingsaanvraag. Availity, Gozio Health en VPL draaien eind 2026 een pilot; vanaf maart 2027 kunnen externe ontwikkelaars eigen koppelingen verkopen in de Epic Showroom. Instellingen moeten zelf toestemming geven en risicovolle stappen krijgen een menselijke check, maar wie niet in de Showroom staat, wordt door de AI-assistent simpelweg niet aangeroepen.
Een studie uit de feed plaatst daar een kanttekening bij: systemen waarin meerdere taalmodel-agents elkaar controleren, verminderen hallucinaties in klinisch redeneren niet consistent. Het onderliggende model bepaalt meer dan de manier van samenwerken. Een tweede AI die meekijkt, is dus geen vervanging voor een mens die meekijkt.
Waarom dit telt: de keuze voor AI wordt steeds vaker gemaakt in het contract met de EPD- of HIS-leverancier, niet meer per toepassing apart. Dat maakt invoeren makkelijk voor de praktijk die de update toch al kreeg, en moeilijk voor wie grip wil houden op wat er binnenkomt en wie het aanzet.
Wat jij ermee kunt
Vraag de eigen EPD- of HIS-leverancier welke AI-functies en agentkoppelingen de komende achttien maanden standaard meekomen, en wie ze aanzet. Leg vast dat geen agent schrijft of handelt in het dossier zonder expliciete toestemming per toepassing en een logboek. Vraag bij elke ingebouwde AI om onafhankelijk bewijs, niet alleen om de cijfers van de leverancier.
Bron: ICT&health, 21 okt · Nelson Advisors, 21 okt · HIStalk, 21 okt
Markt & ecosystemen · Score 4.70/5 · NL signaal
Nu (<1 jaar) · de datumvraag is beantwoord, de keuze ligt nu bij het bestuur
Het loket voor de doorbraakmiddelen uit het AZWA gaat open in januari 2027, niet op 1 december 2026 zoals eerder werd gemeld. Zorgorganisaties kunnen dan plannen indienen op basis van vier goedgekeurde modelplannen: tele- en thuismonitoring, digitale triage, spraakgestuurd rapporteren en een AI-platform voor de ggz. Toekenningen zijn er nog niet.
Waarom dit telt: bestuurders hebben nu twee maanden om te kiezen welk modelplan ze volgen en met wie ze samen indienen. Wie geen uitkomstmaat vastlegt die iets zegt over het personeelstekort, financiert vooral betere registratie.
Wat jij ermee kunt
Kies dit kwartaal het modelplan — thuismonitoring, digitale triage, spraakgestuurd rapporteren of het ggz-platform — regel de samenwerkingspartners in de regio, en leg vooraf een uitkomstmaat vast in bespaarde uren of beddagen, niet alleen in registratiekwaliteit.
Bron: geneeskunde.ai/signals
Zorginhoud & ethiek · Score 4.30/5 · NL signaal
Nu / 1-3 jaar · de wet toetst het product, niet wat de patiënt wil
Onderzoekers van Universiteit Leiden, LUMC, TU Delft, Hogeschool Rotterdam en de Patiëntenfederatie toetsten DECIDE, een systeem in ontwikkeling dat huisartsen helpt patiënten met verhoogd cardiovasculair risico op te sporen, aan de AI-verordening. Hun conclusie: de wet regelt productveiligheid en het voorkomen van schade, maar niet of de huisarts tijd heeft om het risico te bespreken, en niet of iedere patiënt wel elk toekomstig risico wil weten. Ze stellen voor de gaten te dichten met eigen contracteisen tussen zorgorganisatie en ontwikkelaar.
Een tweede studie laat zien hoe concreet dat gat kan worden. Onderzoekers van UT Southwestern lieten drie open-source taalmodellen patiënten op de SEH prioriteren. Zonder extra informatie deden de modellen het beter dan toeval; met stigmatiserende details erbij, zoals veel eerdere SEH-bezoeken of een psychiatrisch noodgeval, werd bij sommige modellen bijna 10% van de patiënten onterecht lager ingeschaald.
Waarom dit telt: digitale triage is een van de modelplannen voor de doorbraakmiddelen. Een triagemodel dat juridisch voldoet aan de AI-verordening, kan nog altijd groepen patiënten stelselmatig lager inschalen zonder dat de wet dat opvangt.
Wat jij ermee kunt
Toets elk triage- of risicomodel op echte uitkomsten, uitgesplitst naar patiëntgroepen, vóór invoering, en niet alleen op de juridische checklist van de AI-verordening. Neem contracteisen over patiëntwaarden en consulttijd op bovenop wat de wet vraagt.
Bron: ICT&health, 23 okt · UT Southwestern, 20 okt
Wetgeving & toezicht · Score 4.10/5
Nu / 1-3 jaar · toezicht zoekt een nieuwe maat voor generatieve AI
Rick Abramson, directeur van het Digital Health Center of Excellence van de FDA, zei op 20 oktober dat generatieve AI mogelijk periodiek op competentie moet worden getoetst, net als een arts, omdat de evaluatieruimte onbegrensd is: "We don't have the methods for that type of evidentiary proof." Een conceptbeleid volgt binnen maanden, na ruim 300 reacties op het discussiestuk. De AMA vroeg eerder al om de verantwoordelijkheid niet te versnipperen over arts, instelling en modelbouwer; de AHA wil juist dat beslisondersteuning en administratieve genAI buiten het FDA-toezicht blijven.
In Europa is de discussie al concreter voor één toepassing: een analyse van de AI-verordening zet op een rij welke verplichtingen gelden voor aanbieders van general-purpose AI die wordt ingezet voor therapie of emotionele steun. Voor de Nederlandse ggz, waar volgens de AI Monitor GGZ al 96% van de deelnemende instellingen spraakgestuurd rapporteert, is de patiëntgerichte chatbot de volgende stap.
Waarom dit telt: in Nederland is er nog geen vergelijkbare regel voor levenscyclustoezicht op AI, maar een ziekenhuis dat zelf al eist dat een AI-toepassing periodiek wordt herbeoordeeld, loopt niet voor niets voor op wat er komt.
Wat jij ermee kunt
Voer voor klinisch ingezette AI nu al een periodieke herbeoordeling in, los van wat de wet vraagt. Bepaal voor elke chatbot die therapie of emotionele steun raakt of de eigen organisatie aanbieder of gebruiksverantwoordelijke is onder de AI-verordening, dat verschil bepaalt de verplichtingen.
Bron: MedCity News, 20 okt · geneeskunde.ai/signals
Organisatie & arbeid · Score 4.00/5 · NL signaal
Nu / 1-3 jaar · de zwakke plek zit in de laag rondom het dossier
Op 21 oktober haalden het Jeroen Bosch Ziekenhuis, Amphia, ETZ en Bravis hun websites uit voorzorg urenlang offline, na twee kritieke kwetsbaarheden in PHP die bekend werden als PHP2Shell. Ook het NCSC en de Tweede Kamer gingen offline. Er lag een publieke proof-of-concept op straat, maar het NCSC zag geen misbruik, en volgens het JBZ raakte de patiëntenzorg niet. Zorgvisie meldt wel dat de medicatielevering in verpleeghuizen tijdelijk terugviel op back-upsystemen.
Waarom dit telt: de zwakke plek zit in de hele laag van websites en koppelingen rond het dossier, niet in het EPD zelf, en een goede terugvalprocedure maakte hier het verschil. De vraag of Z-CERT de structurele scans blijft doen, waarover de Kamer het vorige week had, wordt door dit incident alleen maar scherper.
Wat jij ermee kunt
Inventariseer welke websites, koppelingen en leveranciers buiten het EPD om toch bij een storing de medicatielevering of patiëntcommunicatie raken, en test de terugvalprocedure daarvoor los van de EPD-uitwijk.
Bron: Omroep Brabant, 21 okt · Zorgvisie
Markt & ecosystemen · Score 3.85/5
Nu / 1-3 jaar · van AI-afnemer naar AI-maker
De Britse Council for Science and Technology waarschuwde op 19 oktober dat het land een AI-afnemer dreigt te worden in plaats van een maker. De aanbevelingen: een nationaal plan op basis van een overzicht van eigen capaciteiten, één eigenaar van dat plan, investeren in mensen en data, en toegang tot internationale modellen houden terwijl de eigen capaciteit groeit. Het advies noemt zorginstellingen met naam: let bij inkoop op dataverwerking, updates, exitroutes en de eigen deskundigheid om dat te kunnen beoordelen.
Waarom dit telt: nu Epic en ChipSoft de AI-laag in het Nederlandse EPD naar zich toe trekken, is dit de soevereiniteitsvraag van deze week in klein formaat. Het EU-voorstel voor een eigen regeling, CADA, noemt zorg ook als aandachtsgebied, maar wordt pas eind 2027 verwacht.
Wat jij ermee kunt
Leg bij elke inkoop van AI-functionaliteit vast hoe de uitstap eruitziet: welke data terugkomen, in welk formaat, en hoeveel tijd een overstap naar een andere leverancier kost. Zonder dat antwoord is een AI-keuze feitelijk eenrichtingsverkeer.
Bron: AI Briefing Room, 20 okt · Fieldfisher over CADA
Zorginhoud & ethiek · Score 4.40/5 · NL signaal
Nu (<1 jaar) · de les is niet voor dit seizoen, maar voor het volgende
Het RIVM meldde op 22 oktober acht nieuwe besmettingen met het westnijlvirus, waarmee de teller dit jaar op 72 staat, met 10 doden. Zuid-Holland telt 41 gevallen, de rest verspreidt zich over Utrecht, Noord-Holland, Noord-Brabant, Gelderland en Overijssel. Het RIVM denkt dat de piek voorbij is nu het muggenseizoen eindigt.
Waarom dit telt: het virus is gevestigd in Nederland, niet een eenmalige uitbraak. Huisartsen, laboratoria en ziekenhuizen in het westen moeten komende zomer vanaf dag één rekening houden met een patiënt die het virus heeft opgelopen, in plaats van het pas te herkennen als de teller al loopt.
Wat jij ermee kunt
Zet het westnijlvirus op de differentiaaldiagnoselijst voor onverklaarde koorts en neurologische klachten in de muggenmaanden, vooral in Zuid-Holland en de aangrenzende provincies, en controleer of het laboratorium de juiste test al standaard kan inzetten.
Bron: NL Times, 22 okt
Spreker & keynotes
Van de auteur van deze brief
Michiel Tebbes spreekt over de zorg van morgen
Concreet, onderbouwd en zonder hype. Voor besturen, congressen en zorgorganisaties.
Boek een kennismaking
Wat dit samen zegt
Eén lijn gaat over wie de AI-keuze eigenlijk maakt. De huisarts krijgt de huidcheck via Medicom, het ziekenhuis krijgt agents via Epic, en het Britse advies over AI-soevereiniteit laat zien wat er misgaat als je dat proces niet zelf stuurt. Invoeren wordt makkelijker, de afhankelijkheid van de leverancier groeit mee.
Een tweede lijn gaat over toezicht dat een nieuwe maat zoekt. De FDA overweegt generatieve AI te toetsen zoals een arts, de AI-verordening krijgt verplichtingen voor therapie-chatbots, en Nederlandse onderzoekers laten zien dat die wet het product regelt maar niet of de patiënt zijn risico wil weten. Steeds vaker is het contract tussen zorgorganisatie en leverancier het snelste instrument om dat gat te dichten, niet de wet zelf.
Een derde lijn is dat geld en weerbaarheid concreet worden. De doorbraakmiddelen krijgen een echte startdatum, een PHP-lek laat zien hoe kwetsbaar de laag rond het dossier is, en het westnijlvirus bevestigt zich als vaste gast. In alle drie staat de informatie er inmiddels, de vraag is wie er dit kwartaal iets mee doet.
Meer signalen in de radar
Bekijk het volledige overzicht van signalen, filters en bronverwijzingen op geneeskunde.ai.
Bekijk alle signalen →
Vond je deze brief waardevol? Stuur hem door aan een collega, arts, manager of beleidsmaker die dit ook zou moeten lezen. Zo groeit de radar-community, één doorgestuurde e-mail tegelijk.
Radar Weekbrief wordt samengesteld door Geneeskunde.ai
Week 43 · 19 t/m 25 oktober 2026
Je ontvangt deze nieuwsbrief omdat je je hebt ingeschreven voor de radar-updates van Geneeskunde.ai.
Beheer je inschrijving via de links in de e-mailfooter van Kit.